Türkiye'nin Çernobil'i... Ölüm belgesini yayınlıyoruz

09 Haziran Perşembe 2022 12:57 - Son Güncelleme:11.06.2022 02:53

Erzincan İliç’te faaliyet gösteren Anagold bünyesindeki Alecer Gold ve Lidya Madencilik ortaklığıyla işletilen Çöpler Altın Madeni’nin çevreye ölüm saçtığı bilimsel raporlarla ortaya çıktı. 14 Eylül 2020'de vefat eden Fatma Tiftik’in ölmeden önce yapılan tahlil sonuçları, Tiftik’i ölüme götüren en güçlü nedenin siyanür zehirlenmesi olduğunu gösteriyor...

Çöpler Altın Madeni işletmesinin yüzde 80’ini Kanada-Avusturya ortaklığında bulunan Alecer Gold, yüzde 20’sini ise Çalık Holding’e ait Lidya Madencilik elinde bulunduruyor.

Fırat Nehri, Çöpler Altın Madeni işletmesinin hemen yanından akıyor. 

İliç’in nüfusu maden çalışmasıyla yaratılan yeni istihdamla birlikte 2 binden 10 binin üzerine çıktı. 

2001 yılında sondaj çalışmalarına başlanan maden işletmesinde 2010’da siyanürle altın üretimine geçildi. 2019’da sodyum siyanür 11 bin tona, sülfürik asit üretimi 122 bin tona çıkarıldı. 2021’de yayımlanan raporda ise 23 adet tehlikeli maddeye yer verildi.

Dolayısıyla vatandaşlar ve ekosistem için büyük çevre ve sağlık sorunları ortaya çıkmaya başladı.

38 KİMYASAL KULLANILIYOR 23’Ü KANSEROJEN

Çöpler Altın Madeni’nin ÇED raporunda 38 adet kimyasal var. 38 kimyasalın 23’ü kanserojen madde içeriyor.

Bunlar arasında solunum yollarına, sudaki organizmalara, ciddi yanıklara, aşındırıcı etkilere, cilt ve gözde aşırı tahrişlere neden olan sodyum siyanür, nitrik asit, bakır sülfat, sodyum hidrosülfit gibi tehlikeli maddeler de bulunuyor.

Çöpler Maden İşletmesi'nde kullanılan kimyasallar (ÇED raporu)

TEHLİKEYİ GÖREN RAPORLAR

Çöpler Altın Madeni hakkında bugüne kadar Türk Toraks Derneği, Türk Tabipler Birliği ve TEMA gibi kurumlar bilimsel raporlar hazırladı. 

Türk Toraks Derneği tarafından 24 Temmuz 2017’de hazırlanan raporda tesiste kullanılacak maddelerin hemen hepsinin insan sağlığı ve ekolojik yaşam açısından riskli olduğunun altı çizildi. 

Türk Toraks Derneği’nin raporunda “Bazıları (örneğin kuvars içeren kum) sadece çalışan sağlığı açısından risk oluşturmakta iken (silik, silikozise yol açmaktadır, kanserojen olduğu bilinmektedir); çoğu madde başta çalışan sağlığı olmak üzere, çevredeki insanlar, ekolojik yaşam üzerinde olumsuz etki potansiyeline sahiptirler” denildi.

TÜRK TORAKS DERNEĞİ: KANSER, KRONİK KALP, AKCİĞER, ASTIM…

Prof. Dr. Metin Akgün’ün hazırladığı bu raporda şu ifadeler dikkat çekti:

“Dizel yakıt kullanımına bağlı olarak çok sayıda toksik gaz ve partikül oluşmaktadır. Çalışanlar ve yakın çevredekiler tarafından solunan dizel yanma ürünlerinin içerisinde insan sağlığı açısından zararlı çok sayıda toksik gaz ve partikül bulunmakta olup başta akciğer sağlığı açısından olmak üzere –kanser dahil- çok sayıda hastalığa neden olabilmektedir. Bu konuda yapılan çalışmalar dizel yakıtların kansere yol açma olasılığının en yakın çevrede daha fazla olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla çalışanlar ve çevre halkı için ciddi sağlık sorunu oluşturabilecek potansiyelde gözükmektedir. Dizel yakıtlarının kullanımı sonucu açığa çıkan ince partiküller amfizem, astım, kronik kalp ve akciğer hastalığı olanlarda hastalıkların alevlenmesine yol açabileceği gibi, özellikle çocuklarda akciğer gelişimini olumsuz yönde etkileyebilir.”

TTB: ARSENİK DÜZEYİ YÜKSEK

Türk Tabipler Birliği’nin 25 Mayıs 2021 Çöpler Altın Madeni işletmesiyle ilgili hazırladığı bilimsel raporda bölgeden alınan örneklerde arsenik düzeyinin yüksek olduğu saptandığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“Altın madeni etrafında bulunan yüzey sularından, topraktan, suda yaşayan bitki ve böceklerden, kara bitkilerinden, kuşlardan alınan örneklerde arsenik düzeyinin yüksek olduğu saptanmıştır. 

Şebeke sularındaki civa düzeyinin artışının atık havuzlarıyla ilişkili olduğu atık depo alanlarında gerçekleşen sızıntı ve taşmalar sonucunda suya ve toprağa kadmiyum karıştığı bilimsel çalışmalarla belirlenmiştir. Soluma, su ve gıdanın tüketilmesi yoluyla vücuda alınan siyanür ve diğer ağır metaller nedeniyle tüm canlılarda akut ve kronik zehirlenme, kansızlık, kalp yetmezliği, kanser, böbrek yetmezliği, akıl hastalıkları ve anormal doğumlar görülür.”

25 Mayıs 2021 tarihli Türk Tabipler Birliği'nin Çöpler Maden İşletmesi raporu

TEMA: ÖLDÜRÜCÜ OLABİLİR

İTÜ’den Prof. Dr. İsmail Duman’ın ÇED raporuna ilişkin görüşü de diğer iki görüşle benzer nitelikte. Prof. Dr. İsmail Duman esas çevresel riskin siyanür tarafından mobilize edilen ağır metallerden kaynaklandığını, özellikle arsenik bileşiğinin sulu fazda bulunduğunu ve bunların da tehlikeli birer zehir olduğunu belirterek “Fare zehri olarak da bilinen arseniğin akut etkisi, aşırı miktarda alındığında öldürücü olmasıdır. Kronik etkileri ise şöyledir: cilt kanseri, duyu bozukluğu, refleks kaybı ve depresyon, kansızlık, kalp yetmezliği, kan kanseri, lenf sistemi kanser, karaciğer tümörü, doğuştan sakatlıklar, gelişmesini tamamlamadan doğan bebekler, akciğer kanseri, böbrek yetmezliği ve akıl hastalıkları” görüşünü belirtiyor.

“En ufak bir dalgınlık ve acemilik telafi edilemeyecek felaketlere yol açabilir” diyen İsmail Duman, Fırat Nehri’ndeki ve barajlardaki suyun yıllar boyu kullanılmayacak hale geleceğini, bunun da tarımsal üretimin sonu manasına geldiğini vurguluyor.

İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Duman’ın ÇED raporuna ilişkin görüşü

TAHLİL SONUÇLARI: SİYANÜR ZEHİRLENMESİ

14 Eylül 2020 yılında vefat eden Fatma Tiftik’in ölmeden önce yapılan tahlillerinde Tiftik’in hastalığın en güçlü nedeninin siyanür zehirlenmesi olabileceği belirtildi. Fatma Tiftik’in hastaneye gittiğinde yapılan MR tahlil sonucunda şu ifadeler yer aldı:

“Tanımlanan bulgular hastanın akut kliniği ile birlikte değerlendirildiğinde geniş ayırıcı tanı skalasına sahiptir. Bulgular non-spesifiktir. Siyanür zehirlenmesi ihtimali olan hastalarda radyolojik bulgular patognomonik olmamakla birlikte bu tanı ile uyumludur. Başta siyanür zehirlenmesi siyanür zehirlenmesi olmak üzere toksik metabolik nedenler ayırıcı tanıda başta düşünülmemelidir.”

Odatv olarak tahlil sonucunun ne anlama geldiğini sorduğumuz hekimler MR sonucunun kesin sonuç vermemekle birlikte rapora göre Fatma Tiftik’in hastalığının en güçlü ihtimalinin siyanür zehirlenmesi olduğunu söyledi.

ZEHİR SAÇAN EVAPORATÖRLER 

Anagold şirketi maden alanına 197 futbol sahası büyüklüğünde bir atık barajı inşa etti. 25 yılda dolması planlanan bu baraj 2 yılda dolunca evaporatörlerle siyanürlü ve sülfürik asitli suları buharlaştırlma yoluna gidildi. Madene karşı mücadele eden, bölge halkından Sedat Cezayirlioğlu evaporatörin atmosfere zehir saçtığını ifade etti.

9 ay boyunca kullanılan ve sonrasında yasaklanan evaporatörler

Odatv’ye konuşan Sedat Cezayirlioğlu şunları söyledi:

“Burada siyanür gibi kimyasallar olduğu resmi belgelere girdi. Atmosferde sınır yoktur bulutlar nereye giderse evaporatörler kanserojeni oraya yağdırdı. 2021 yılının Ekim ayında aldılar 10 tane evaporatör bunların bir tanesi iki katlı bina büyüklüğünde… Evaporatörler bölgeye zehir saçtı. 9 ayın sonunda kullanılması yasaklandı.”

Ersin Eroğlu

Odatv.com

0
İletişim
Haber Merkezi: 0212 741 52 00
Mobil Uygulamalar
app
play
Reklam
Reklam: 0212 741 57 00
© 2022, Oda TV. Tüm haklar saklıdır.
×
ODATV
ANA SAYFA YAZARLAR VİDEO FOTO GALERİ ARŞİV KATEGORİLER
Önceki Analiz Siyaset Güncel Ekonomi Medya Spor Magazin Kültür Sanat Canlı Anlatım
app
ply
bck